Değerlendirme. Freud bütün yaşamını, insan ruhunun yapısını kavramaya çalış makla geçirdi. Wilhelm Reich, Karen Hor ney, Erich Fromm, Melanie Klein ve R. D. Laing gibi, onun öğrencisi olan ya da ondan önemli ölçüde etkilenen birçok bilim adamı onun kuramlarını geliştirmiş ya da çeşitli biçimlerde değiştirmiştir. Sonraki dönem lerde geliştirilen kuramlarda Freud’un ağır lık verdiği biyolojik etkenler yerini toplum sal ve ekonomik etkenlere bırakmıştır. Bu arada psikanalizin temelde bilimdışı olduğu da savunulmuştur. Bununla birlikte bütün bu eleştiriler, Freud’un 20. yüzyıl kültürüne yön veren önemli bir düşünür olarak konu munu değiştirmez. Freud, geliştirdiği ku ramlar, tedavi yöntemleri ve insan ruhunun karanlıkta kalmış yanlarını anlamaya yöne lik araştırmalarıyla psikolojide yeni bir alan açmıştır. Sonuçta, insan doğasına ilişkin egemen anlayışları kökten değiştiren bir düşünür olduğu söylenebilir.
ÖBÜR ONEMLİ YAPITLARI. Der Wiız und seine Beziehung zum Un be wussten (1905; Şaka ve Bilinçdı şıyla İlişkisi). Zur Geschichıe der Psychoanalytischen Bewegung (1914; Psikanalitik Hareketin Tarihi Uze rine),
Vorlesun gen zur Einführung in die Psychoana lyse (1917; Psikanalize Giriş Uzerinc Dersler), Jen seits des Lustprinzips (1920; Haz İlkesinin Oıesinde). Selbstdarstellung(1925: Hayatım ve Psikanaliz, 1944), Hemmung, Symptom and Angst (1926; Ket vurma, Belirti ve Bunaltı), Gesammelte Werke (1940; Toplu Yaptılar).